Cà phê truyền “năng lượng” ra thế giới như thế nào?

Chia sẻ
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Hẳn là bạn đã biết được nguồn gốc của cây cà phê tại Câu chuyện cà phê” của Bonne rồi nhỉ? Tiếp đến, Bonne sẽ kể cho bạn về chuyến du lịch đầy thú vị của cây cà phê trên thế giới.

Lịch sử của cà phê ít nhất là từ thế kỷ thứ 9. Yemen được cho là điểm đến đầu tiên sau khi rời Ethiopia. Giữa thế kỷ 15, kiến thức và cách sử dụng của cây cà phê xuất hiện tại các tu viện của Yemen – nơi hạt cà phê lần đầu tiên được rang và ủ, theo cách tương tự như  cách pha chế hiện nay. Việc uống cà phê bắt đầu lan rộng khắp bán đảo Ả Rập và thế giới Hồi giáo. Đến thế kỷ 16, chúng lan sang đến Trung Đông, Ba Tư, Thổ Nhĩ Kỳ và bắc Phi. Từ thế giới Hồi giáo, cà phê lan sang Ý, Châu Âu, Indonesia và Châu Mỹ.

Người Ả Rập là những người đầu tiên trồng và thương mại loại hạt này

Sự phổ biến của cà phê ở các quốc gia này có lẽ do đa số họ là người Hồi giáo, bị cấm uống rượu trong kinh Koran. Vì vậy họ thấy rằng loại năng lượng trong hạt này là một sự thay thế có thể chấp nhận được. Với hàng ngàn người hành hương tới thăm thánh địa Mecca mỗi năm từ khắp nơi trên thế giới. Từ “rượu của Araby” thường được gọi cho loại thức uống này.

Để duy trì sự độc quyền thương mại với thức uống mới mẻ này. Người Ả Rập sản xuất cà phê bằng cách luộc, rang hoặc nướng hạt trước khi họ rời khỏi khu vực để đảm bảo rằng chúng sẽ không nảy mầm nếu được trồng.

Quán cà phê được xem là “Trường học của người thông thái”. Tại đây, mọi người không chỉ uống cà phê, tham gia vào các cuộc trò chuyện, mà còn để nghe nhạc, xem những người biểu diễn, chơi cờ vua và để cập nhật những tin tức trong ngày. Chúng nhanh chóng trở thành nơi mua bán thông tin.

Hành trình du nhập vào thuộc địa của cây cà phê

Vậy làm thế nào mà cà phê có thể xuất hiện ở hơn 70 quốc gia, thoát khỏi thế độc quyền của người Ả Rập?

Những hạt cà phê xanh đầu tiên được đưa ra khỏi Ả Rập bởi một người tên Sufi Baba Budan. Ông đã lấy những hạt đậu này và trồng ở quê hương Ấn Độ – Mysore. Từ đây cây cà phê đã lan sang Châu Âu và được những thực dân mang đến thuộc địa của họ.

Cà phê và Châu Âu

Từ Ethiopia và bán đảo Ả Rập, cà phê lan sang Bắc Phi, Thổ Nhĩ Kỳ và đến Châu Âu. Bến cảng đầu tiên là Venice – khu giao thương lớn giữa Bắc Phi với Trung Đông.

Cà phê đặt chân tới Venice vào năm 1570, và đến năm 1645 mới phổ biến rộng rãi tại đây. Các giáo sĩ địa phương đã lên án gay gắt và gọi loại thức uống này là “phát minh cay đắng của quỷ Satan”. Cuộc tranh cãi lớn đến nỗi giáo hoàng Clement VIII (1536-1605) đã được yêu cầu can thiệp. Tuy nhiên, trước khi đưa ra quyết định, ông ấy đã quyết định nếm thử loại đồ uống này. Và ông đã tìm thấy sự yêu thích với đồ uống này. Ông đã quyết định ký phê duyệt cà phê vào các điều lệ giáo hoàng.

Mặc dù cũng có những tranh cãi như vậy tại các thành phố lớn của Anh, Áo, Pháp, Đức và Hà Lan. Nhưng các quán cà phê đã nhanh chóng trở thành trung tâm của hoạt động xã hội và truyền thông. Tại Anh cụm từ “Đại học Penny” được nổi lên và trở thành xu hướng vì giá trị một đồng penny có thể mua một tách cà phê và tham gia vào các cuộc trò chuyện.

Mặc dù cà phê đã được mở rộng nhưng chủ yếu phục vụ cho tầng lớp thượng lưu ở Châu Âu. Nhưng phải cho đến khi người châu Âu bắt đầu xuất – nhập khẩu chúng từ các thuộc địa của họ ở Ấn Độ. Lúc này cà phê mới trở thành loại đồ uống phổ biến trên thế giới.

Cà phê và Châu Mỹ

Vào giữa những năm 1600, cà phê được đưa đến New Amsterdam (New York ngày nay) và nhanh chóng gia nhập vào thị trường. Nhưng tại đây, trà vẫn là thức uống được ưa thích nhất. Đến năm 1773, khi vua George đánh thuế quá nặng vào trà thì các cuộc nổi dậy đã diễn ra. Nổi tiếng với “Tiệc trà ở Boston” đã chuyển hướng sự yêu thích của người Mỹ sang cà phê.

boston tea party
Boston Tea Party (1977)

Khi nhu cầu về loại thức uống này tiếp tục được lan rộng, đã có một cuộc cạnh tranh căng thẳng về việc trồng cây cà phê ngoài Ả Rập. Mặc dù người Ả Rập đã cố gắng duy trì sự độc quyền của họ, nhưng người Hà Lan vẫn giành chiến thắng trong cuộc đua giành cây cà phê vào đầu những năm 1600 và đưa ra trồng tại miền nam Ấn Độ. Sau đó chuyển đồn điền sang Batavia (đảo Java ở Indonesia ngày nay) và đảo Sumatra, Celebes. Các thuộc địa này trở thành nguồn cung cấp lớn nhất ở Châu Âu

Vào năm 1714, thị trưởng thành phố Amsterdam đã tặng một cây cà phê con cho vua Louis XIV Pháp. Nhà vua đã ra lệnh trồng cây đó trong Vườn Bách thảo Hoàng Gia ở Paris. Vào năm 1723, một sĩ quan hải quân trẻ – Gabriel de Clieu đã nhận được cây giống và vận chuyển đến một lãnh thổ của Pháp ở Caribê. Tại đây, cây con phát triển mạnh lên đến 18 triệu cây cà phê trong vòng 50 năm sau. Và từ đó bắt nguồn cho việc trồng cà phê khắp vùng Caribe, Nam và Trung Mỹ.

Cà phê và phần còn lại của thế giới

Cà phê được người Hà Lan giới thiệu đến các khu vực lớn của châu Á. Họ dẫn đầu xuất khẩu và trồng trọt ở Ấn Độ, Indonesia và Nhật Bản. Một nhà sư Tây Ban Nha đã mang cà phê đến Philippines và phát triển mạnh tại đây. Cho đến khi bùng nổ đợt bệnh lớn trên cây cà phê cùng với sự xâm nhập của côn trùng, phá hủy nhiều cây trồng của họ vào cuối những năm 1880.

Cà phê đã bắt đầu câu chuyện của mình ở Ethiopia. Và sự phát triển của nó được đan kết chặt chẽ với sự mở rộng của các cường quốc thuộc địa ở châu Âu. Sau khi “sống sót” qua các lệnh cấm, áp bức, và chuyến “du lịch” xuyên Đại Tây Dương. Cà phê hiện là một trong những mặt hàng xuất khẩu lớn nhất thế giới, trở thành đồ uống phổ biến thứ ba trên thế giới.

Vậy là đã kết thúc chuyến hành trình “truyền năng lượng” của cây cà phê rồi đó. Bạn cảm thấy thế nào về chuyến hành trình này? Nếu thú vị thì có thể tìm hiểu hiều bài viết của Bonne tại đây nhé.

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *